Irak Ermenileri

Irak ve Irak'da Ermenilerin yogun oldugu Kentler BAGDAT Tarihi ve kulturel geçmisi ile Bagdat Ermenilerin en yogun oldugu kenttir.Allahsever Ermenilerin, Allah lutfu bu kentle tarihin eski zamanlarindan itibaren baglari olmustur.Sasaniler doneminde yogunlasayan iliskiler ve koloniler, 1393'teki Timur Lenk 'in Bagdat'i yikmasina kadar varliklarini surdurduler. Yabanci seyyahlarin sehadetiyle, kentin tekrar insasiyla buraya Ermeniler yerlesmeye basladilar.Osmanli hukumranliginin tesis edildigi 1638 yilina kadar, kuçuk bir koloni olusmustu bile. Bagdat'in eski Ermeni mahallelerinde yasayanlara (ki artik kentin yerlileri kabul edilmektedir), Osmanli hukumranligindan sonra, Bati Ermenistani'nin degisik kentlerinden (Kayseri,Adana, Elazig'dan) goç eden Ermenilerle beraber Hamadan'li ve Yeni Culfa'li tuccar Ermeniler de eklendi.Kisa surede Aziz Meryem Ana kilisesini insa ettiler.Bunu Aziz Uçlu kilisesi takip etti. Su anda kiliseye ait 16 gayrimenkul, okul ve mezarlik bulunmaktadir. MUSUL Mezopotamya'nin unlu kalabalik kentlerinden , Ninve kalintilari yakinlarindaki Musul'da yasamaktadir diger buyuk Ermeni kolonisi, Yerli 10-12 aile haricinde, çogunlugu Erzurum, Diyarbakir,Istanbul ve Kilikya havalisinden gelmistir.Ortaçag elyazmalarina gore daha 14.yy Ermeniler burada papaz,ruhani lider ve bir kiliseye sahip olmuslardir.Musul Ermeni bakircilariylada meshur olup , kentin eski mahallelerinden biri "Ermeni mahallesi" olarak anilmaktadir. Eski koloniyi bir arada tutmak için Bagdat ruhani onderi Mesrop Vartabet tarafindan 1857 tarihinde Eçmiadzin kilisesi kurulur.O tarihlerde Ermenilerin okulu yoktu. Okul kurabilmek için gosterdikleri gayretler, birçok pruzle karsilaniyordu.Onlar arasinda Arapça kullanimi yaygindi.Ticaret ve Zanaatlerle ugrasiyorlardi, içlerinde çok zenginler de vardi .19141-918, savas zamani Ermeni surgunlerin baslica toplanma merkezlerinden biri oldu.1920'de itibaren isleyen okulun masraflarini yerel Ermeni kolonisi karsilamaktadir."Muziksever" ve "Oncu Tiyatroseverler" kulupleri de temsil ve gosterileriyle okul masraflarina katkida bulunmaktadir.Ermeni Genel Hayir Isler Birligi'nin bir kolu,1932'den burada faaliyet gostermektedir.Musul Ermenileri barissever ve gorevlerinin bilincinde olup, hem ermeni hem de diger yerlilerin saygi duydugu vatansever Dr.Kr. Astarcanyan 'in baskanliginda,halk oyuyla seçilmis , 5 kisiden olusan bir yerel meclise sahiptirler.Butun bunlara ragmen,Musul Ermenileri Ermenistan'a goç etmeyi arzulamaktadirlar. KERKUK I.O. 800 yilinda kurulan tarihi bir kenttir.Kerkuk'te yasayanlar hakkinda ilginç bilgiler yabancikaynaklarda, ozellikle 19.yy Ingiliz ressam ve etnologu Robert Porter'in anilarinda mevcuttur.Burada ozellikle Turkler, Ermeniler, Kurtler, Araplar ve bir kaç Yahudi aile yasamis olup toplam yasayanlarin sayisi 10-12 bini bulmustu.O gunun yerli topluluklarindan bugun genelde Musul'da yasamalarindan oturu bugune kimse kalmamistir.Diger Hiristiyanlar içinde atalarinin Ermeni oldugunu soyleyenler de mevcuttur. Osmanli hanedani doneminde,resmi gorevle Kayseri ve diger yerlerden gelen Ermenilerin bazilarinin yerlilerle evlenerek asimile oldugu tahmin edilmektedir. Bugun Kerkuk Ermeni nufusu aslinda yenidir.1927 yilinda , birkaç gruptan olusan "Irak Petroleum Company"kurulmus,bunlardan birinin yoneticiside Kalust Gulbenkyan olmustur.Bu durum kentte Ermeni nufusunun artmasini destekledi.Bunlar arasinda Urfalilar, ve Vanlilar çogunlugu (160 ev) teskil ediyordu.Bu kisiler ya Petrol firmasinda, ya zanaatlerle veya kuçuk ticaretle ugrasiyorlardi.O yillarda okul ve kilise kuruldu, yerel idare de mezarlik için toprak tahsis etti.